การเทียบโอนความรู้และประสบการณ์

เทียบโอนฯ ฉบับปรับปรุง ตอนที่ 3: ใครทำอะไร — คณะกรรมการ 3 ระดับ และกรรมการ 2 ชุดในสถานศึกษา

คณะกรรมการดำเนินงานระดับชาติ ระดับจังหวัด และระดับสถานศึกษา มีใครบ้าง ทำหน้าที่อะไร · กรรมการตรวจสอบกับกรรมการประเมินต่างกันอย่างไร · ทำไมกรรมการประเมินต้องมีบุคคลภายนอก 1 คน

เทียบโอนฯ ฉบับปรับปรุง ตอนที่ 3: ใครทำอะไร — คณะกรรมการ 3 ระดับ และกรรมการ 2 ชุดในสถานศึกษา
สารบัญ (7 หัวข้อ)📘 ระดับชาติ📘 ระดับจังหวัด📘 ระดับสถานศึกษา📘 งานภายในสถานศึกษา 3 งาน💡 ข้อเสนอแนะสำหรับฝ่ายวิชาการ📚 ซีรีส์นี้มี 10 ตอนที่มา

การเทียบโอนเกี่ยวข้องกับคนหลายฝ่าย ถ้าไม่ชัดว่าใครรับผิดชอบขั้นไหน เอกสารจะค้างอยู่ระหว่างงานทะเบียนกับแผนกวิชา และผู้เรียนจะไม่ได้ผลก่อนเปิดภาคเรียน แนวทางฯ ส่วนที่ 2 กำหนดโครงสร้างไว้ดังนี้ (น.15–17)

📘 ระดับชาติ

แต่งตั้งโดยเลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา วาระตามระยะเวลาการใช้หลักสูตร เลขาธิการ กอศ. เป็นประธาน กรรมการมาจาก สอศ. และหน่วยงานภายนอก เช่น สพฐ. กรมส่งเสริมการเรียนรู้ สช. สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (สคช.) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน (กพร.) และหน่วยศึกษานิเทศก์

  • พิจารณากำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการเทียบโอน
  • ส่งเสริม สนับสนุน และกำกับติดตามการดำเนินงาน
  • ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่ สอศ. มอบหมาย

📘 ระดับจังหวัด

แต่งตั้งโดย สอศ. ผู้อำนวยการสำนักงานอาชีวศึกษาจังหวัดเป็นประธาน กรรมการคือหัวหน้าสถานศึกษาในจังหวัดและผู้แทนหน่วยงานหรือองค์กรที่เกี่ยวข้อง

  • เป็นตัวกลางประสานระหว่างระดับชาติกับระดับสถานศึกษา
  • ประชาสัมพันธ์และอำนวยความสะดวกให้สถานประกอบการและผู้ขอเทียบโอน
  • รวบรวมข้อมูลการเทียบโอนของสถานศึกษาในพื้นที่
  • ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่ สอศ. มอบหมาย

แนวทางฯ ย้ำว่าการทำงานของทั้ง 2 ระดับนี้ต้องให้ผู้เชี่ยวชาญในอาชีพ ภาคประกอบการ และภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วม (น.16)

📘 ระดับสถานศึกษา

แต่งตั้งโดยหัวหน้าสถานศึกษา ผอ.สถานศึกษาเป็นประธาน รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการเป็นรองประธาน กรรมการคือหัวหน้างานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน หัวหน้างานวัดผลและประเมินผล หัวหน้างานทะเบียน หัวหน้าแผนกวิชา และผู้แทนหน่วยงานในจังหวัด หน้าที่หลักคือ แต่งตั้งคณะกรรมการเทียบโอน 2 ชุด

ชุดที่ 1 คณะกรรมการตรวจสอบความรู้และประสบการณ์รายวิชาชุดที่ 2 คณะกรรมการประเมินความรู้และประสบการณ์รายวิชา
จำนวน3 คน3 คน
ประธานรองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ หรือหัวหน้างานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนหัวหน้าแผนกวิชา
กรรมการหัวหน้าแผนกวิชาบุคคลภายนอก 1 คน จากทะเบียนของ สอจ. — ครูผู้สอนของสถานศึกษาอื่น หรือบุคลากรจากหน่วยงาน สถานประกอบการ องค์กรวิชาชีพ ผู้ประกอบอาชีพ หรือภาคีเครือข่าย (ต้องได้รับอนุญาตจากต้นสังกัด)
กรรมการและเลขานุการครูประจำรายวิชาครูประจำรายวิชานั้น
หน้าที่พิจารณา ตรวจสอบ รับรองคุณสมบัติ และ สัมภาษณ์ ผู้ขอเทียบโอน · สรุปผลเสนอ ผอ. เพื่อประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิ์เข้ารับการประเมินจัดทำเครื่องมือประเมินที่ครอบคลุมเนื้อหาและสมรรถนะทั้งหมดของรายวิชา · ประเมินเป็นรายบุคคล · ตัดสินผล · รับรองผล · สรุปเสนอ ผอ. เพื่อประกาศผล

ข้อกำหนดสำคัญของชุดที่ 2 คือ จำนวนชั่วโมงในการประเมินต้องไม่น้อยกว่าจำนวนชั่วโมงเรียนต่อสัปดาห์ของรายวิชานั้น และใช้ตัวเลขแสดงระดับผลการประเมินตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ (น.16–17)

สำหรับช่องทางเทียบโอนผลการเรียนต่างหลักสูตร (ช่องทางที่ 2) ใช้ คณะกรรมการเทียบโอนผลการเรียนรายวิชา 3 คน องค์ประกอบเดียวกับชุดที่ 1 ทำหน้าที่เทียบรายวิชา ไม่ต้องจัดสอบ (น.27)

📘 งานภายในสถานศึกษา 3 งาน

งานบทบาทในกระบวนการเทียบโอน
งานทะเบียนประชาสัมพันธ์และประกาศวิธีการ ขั้นตอน รายละเอียด · รับคำร้อง ตรวจคำร้องและหลักฐาน · แจ้งผลแก่ผู้ขอเทียบโอน
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน + แผนกวิชาตรวจโครงสร้างหลักสูตรตามแผนการเรียน · เสนอแต่งตั้งกรรมการชุดที่ 1
งานวัดผลและประเมินผลเสนอแต่งตั้งกรรมการชุดที่ 2 · ตรวจผล · เสนอคณะกรรมการบริหารสถานศึกษาและ ผอ. อนุมัติ · บันทึกผลใน ศธ.02 ออนไลน์/PVRS

เมื่อดำเนินการเสร็จ สถานศึกษารายงานคณะกรรมการระดับจังหวัด และระดับจังหวัดรายงานต่อระดับชาติ (น.17, 23)

💡 ข้อเสนอแนะสำหรับฝ่ายวิชาการ

  • ติดต่อ สอจ. ล่วงหน้าเพื่อดู ทะเบียนบุคคลภายนอก ที่เป็นกรรมการประเมินได้ในสาขาที่เปิดสอน ไม่ควรรอจนมีผู้ยื่นคำร้องแล้วค่อยหา เพราะต้องขออนุญาตจากต้นสังกัดของบุคคลนั้นด้วย
  • ทำคำสั่งแต่งตั้งกรรมการชุดที่ 1 เป็นรายภาคเรียน แล้วแต่งตั้งชุดที่ 2 เป็นรายรายวิชาเมื่อมีผู้ผ่านการตรวจสอบ
  • กำหนดผู้ประสานงานกลางหนึ่งคน (เช่น ในงานวัดผล) ติดตามว่าคำร้องแต่ละฉบับอยู่ขั้นใด เพื่อให้เสร็จทันกำหนดเวลา

ตอนหน้าเริ่มลงรายละเอียดทีละช่องทาง เริ่มจาก ช่องทางที่ 1 การโอนผลการเรียน (หลักสูตรเดียวกัน)


📚 ซีรีส์นี้มี 10 ตอน

  1. ตอนที่ 1: เทียบโอนคืออะไร และทำไมสถานศึกษาต้องรู้
  2. ตอนที่ 2: 6 ช่องทางเทียบโอน และคำที่มักสับสน
  3. ตอนที่ 3: ใครทำอะไร: คณะกรรมการ 3 ระดับ และกรรมการ 2 ชุดในสถานศึกษา (ตอนนี้)
  4. ตอนที่ 4: ช่องทางที่ 1 โอนผลการเรียน (หลักสูตรเดียวกัน)
  5. ตอนที่ 5: ช่องทางที่ 2 เทียบโอนผลการเรียน (ต่างหลักสูตร)
  6. ตอนที่ 6: ช่องทางที่ 3 เทียบโอนจากผลการฝึกอบรม
  7. ตอนที่ 7: ช่องทางที่ 4 เทียบโอนจากใบรับรองความรู้/มาตรฐานอาชีพ
  8. ตอนที่ 8: ช่องทางที่ 5 เทียบโอนจากประสบการณ์การประกอบอาชีพ
  9. ตอนที่ 9: ช่องทางที่ 6 เทียบโอนจากการศึกษาตามอัธยาศัย
  10. ตอนที่ 10: เช็กลิสต์สถานศึกษาและครูผู้ประเมิน + ผู้เรียนในระบบธนาคารหน่วยกิต

ดูทั้งซีรีส์ได้ที่ หน้ารวมซีรีส์

ที่มา

สำนักมาตรฐานการอาชีวศึกษาและวิชาชีพ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (ธันวาคม 2568). แนวทางการจัดการอาชีวศึกษาด้วยวิธีการเทียบโอนความรู้และประสบการณ์รายวิชา (ฉบับปรับปรุง) หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ และหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง — แจ้งสถานศึกษาด้วยหนังสือ สอศ. ที่ ศธ 0606/21329 ลงวันที่ 26 ธันวาคม 2568

เลขหน้าที่อ้างในบทความ (น.) คือเลขหน้าที่พิมพ์ในเล่ม · บทความนี้สรุปเพื่อให้เข้าใจง่าย เมื่อปฏิบัติจริงให้ยึดเอกสารฉบับเต็มและระเบียบกระทรวงศึกษาธิการที่เกี่ยวข้อง · ส่วนที่ขึ้นต้นด้วย 💡 เป็นข้อเสนอแนะของผู้เขียน ไม่ได้อยู่ในแนวทางฯ

เขียนโดย

นายธนสาร รุจิรา

ศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ
หน่วยศึกษานิเทศก์
19 บทความ · 1 ผู้ติดตาม

ความคิดเห็น 0

ยังไม่มีความคิดเห็น — มาเป็นคนแรกที่แสดงความคิดเห็น

บทความอื่นของ นายธนสาร รุจิรา

AI เพื่อการศึกษา

รู้จัก Gemini 4 Argon: AI รุ่นท็อปตัวใหม่ของ Google ครูอาชีวะใช้ทำอะไรได้ และต้องระวังอะไร

Google เปิดตัว Gemini 4 Argon โมเดลที่เน้นการคิดหลายขั้นตอนและงานชิ้นยาว ใครใช้ได้บ้าง ราคาเท่าไร ครูอาชีวะเอาไปช่วยงานอะไรได้ และข้อควรระวังเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลของผู้เรียน สรุปไว้ในบทความเดียว (ข้อมูล ณ 14 ต.ค. 2569)

การเทียบโอนความรู้และประสบการณ์

เทียบโอนฯ ฉบับปรับปรุง ตอนที่ 10 (ตอนจบ): เช็กลิสต์สถานศึกษาและครูผู้ประเมิน + ผู้เรียนในระบบธนาคารหน่วยกิต

สรุปสิ่งที่สถานศึกษาต้องเตรียม (ปฏิทิน คำสั่ง ประกาศ แผนการเรียนรายบุคคล ฐานข้อมูล ศธ.02/PVRS การเก็บเอกสาร การรายงาน) · เช็กลิสต์ครูผู้ประเมินเพื่อสร้างเครื่องมือที่ผ่านเกณฑ์ · เส้นทางผู้เรียน Credit Bank จนถึงการขอสำเร็จการศึกษา

การเทียบโอนความรู้และประสบการณ์

เทียบโอนฯ ฉบับปรับปรุง ตอนที่ 9: ช่องทางที่ 6 เทียบโอนจากการศึกษาตามอัธยาศัย

เรียนรู้ด้วยตนเองจากสื่อ ผู้รู้ หรือการลงมือทำ โดยไม่มีใบรับรองใด ๆ ก็เทียบโอนได้ · หลักฐานคือภาพ คลิป ชิ้นงาน และแฟ้มสะสมผลงาน · ผลการประเมินของกรรมการคือตัวตัดสินหลัก

บทความในหมวดการเทียบโอนความรู้และประสบการณ์

การเทียบโอนความรู้และประสบการณ์

เทียบโอนฯ ฉบับปรับปรุง ตอนที่ 8: ช่องทางที่ 5 เทียบโอนจากประสบการณ์การประกอบอาชีพ

ทำงานมาหลายปีหรือประกอบอาชีพอิสระ นำประสบการณ์มาเทียบโอนได้อย่างไร · ลูกจ้างใช้หนังสือรับรองการทำงานและ Job Description · อาชีพอิสระใช้ภาพหรือคลิป · ตัดสินจากผลการประเมินสมรรถนะ ไม่ใช่จำนวนปี